Opłata interchange regulowana ustawowo?

 

 

Inicjatorem unikalnego w skali Europy badania jest powołana w listopadzie ubiegłego roku przez przedsiębiorców z sektora MSP Fundacja Rozwoju Obrotu Bezgotówkowego (obecnie już ok 1500 podmiotów na co dzień ze sobą konkurujących). Powołanie Fundacji i przeprowadzenie badania ma w konsekwencji doprowadzić do zmian w zakresie funkcjonowania systemu płatniczego w Polsce, przede wszystkim opłaty interchange, czyli prowizji płaconej przez akceptanta kart płatniczych do banku-wystawcy karty. Założeniem działalności Fundacji jest również szeroko pojęta promocja nowoczesnych form płatności i edukacja społeczeństwa w tym zakresie.

 

Celem badania jest dokonane analizy porównawczej kosztów akceptacji gotówki i kart płatniczych. Badanie ma charakter ogólnopolski. Jest nim objęta grupa ponad 1000 podmiotów z sektora MSP i dużych firm, reprezentujących zróżnicowane branże. Przeprowadzenie badania na tak szeroką skalę pozwoli na dokonanie wnikliwej i rzetelnej analizy dotyczącej kluczowych barier i preferencji przedsiębiorców w zakresie przyjmowania form płatności. Zebrane dane będą punktem wyjścia do dalszych działań Fundacji zmierzających do rozwoju obrotu bezgotówkowego w Polsce.

 

– Identyfikacja barier oraz poznanie potrzeb przedsiębiorców w zakresie akceptacji różnych form płatności to podstawa, na której możliwe będzie oparcie działań zmierzających do poszerzenia sieci akceptacji kart płatniczych w Polsce – mówi Robert Łaniewski, prezes Fundacji Rozwoju Obrotu Bezgotówkowego. – Wyniki badania mogą również dostarczyć wiedzy na temat otwartości przedsiębiorców do akceptowania innych, nowoczesnych metod płatności. Większy udział tych instrumentów w ogóle płatności to korzyści zarówno dla przedsiębiorców jak i klientów oraz całej gospodarki.

 

Badanie realizowane jest we współpracy z Uniwersytetem Warszawskim i instytutem badawczym Millward Brown SMG/KRC. Kierownikiem projektu jest dr Jakub Górka z Wydziału Zarządzania Uniwersytetu Warszawskiego, specjalista w dziedzinie obrotu pieniężnego i instrumentów płatniczych.

 

– Zainicjowany przez FROB projekt badawczy to unikalne w skali Europy przedsięwzięcie, które ma na celu dostarczenie pogłębionej wiedzy na temat kosztów akceptacji zróżnicowanych form płatności przez przedsiębiorców w Polsce – wyjaśnia dr Jakub Górka, kierownik projektu badawczego, niezależny ekspert i doradca FROB. – Jednocześnie projekt ten wpisuje się w cele i działania Komisji Europejskiej, która dąży do pozyskania porównywalnych danych o kosztach płatności z obszaru całej Unii Europejskiej.

 

Fundacja Rozwoju Obrotu Gotówkowego przygotowała również i złożyła w Ministerstwie Finansów projekt regulacji opłat od transakcji kartowych. Zaproponowane zmiany zdaniem Roberta Łaniewskiego, prezesa Fundacji, mogłyby zostać zaimplementowane do nowelizowanej obecnie Ustawy o usługach płatniczych. Kluczowe założenia tego projektu to maksymalnie 0,5 proc. prowizji (suma Interchange oraz opłat systemowych) od akceptacji pojedynczej transakcji i pokaźna grzywna w przypadku pobierania wyższych opłat od wskazanych w ustawie.

 

Inicjatywa FROB jest odpowiedzią na pozorne działania ze strony organizacji płatniczych. Obecnie, mimo deklaracji Visy i MasterCard dotyczących obniżenia od stycznia 2013 r. opłat od transakcji kartowych, nie można bowiem mówić o zwiększeniu szans na dynamizację rozwoju obrotu bezgotówkowego. Z tego też powodu aktualna propozycja FROB uwzględnia najkorzystniejsze dla rynku rozwiązania z dotychczasowych postulatów, które trafiły do Ministerstwa Finansów. Fundacja, już w czerwcu br., jako pierwsza, złożyła swój projekt w MF. Po niej kolejne propozycje przedstawiły poszczególne ugrupowania parlamentarne (z wyjątkiem Platformy Obywatelskiej), Narodowy Bank Polski i Senat RP.

 

Kluczowe założenia nowego projektu ze strony FROB koncentrują się przede wszystkim na:

 

  •  Potrzebie określenia sumy opłat pobieranych od agentów rozliczeniowych przez banki i organizacje płatnicze lub sumy opłat nakładanych na akceptanta przez agenta rozliczeniowego (skorygowanych o marżę agenta) na poziomie nie wyższym niż 0,5 proc. od wartości pojedynczej transakcji dla tzw. systemu czterostronnego (bank – agent rozliczeniowy – akceptant – klient); w Polsce dotyczy to organizacji Visa i MasterCard,
  • Potrzebie przyjęcia poziomu maksymalnie 2 proc. od wartości pojedynczej transakcji dla kart w tzw. systemach trójstronnych (rolę podmiotu  rozliczającego transakcje pełni wystawca karty); w Polsce dotyczy to systemów American Express i Dinners Club,
  • Konieczności nałożenia obowiązku przekazania przez agenta rozliczeniowego akceptantowi (na jego żądanie) informacji dotyczącej wysokości poszczególnych składowych całkowitej opłaty wraz ze wskazaniem podmiotów je pobierających (tzw. transparentność opłat),
  • Potrzebie określenia w umowie z akceptantem – jeszcze przed jej zawarciem – przyjęcia których kart akceptant będzie mógł odmówić (ograniczenie tzw. zasady Honour All Cards), ze względu na różne poziomy opłaty Interchange dla poszczególnych kart,
  • Konieczności ustalenia grzywny na poziomie 5 mln zł, wprzypadku złamania wyżej przedstawionych założeń ustawowych.

 

– Postawa banków i organizacji płatniczych utwierdziła nas w przekonaniu, że zasady regulacji poziomu opłat Interchange muszą zostać precyzyjnie dookreślone przez ustawodawcę – wyjaśnia Robert Łaniewski. – Konieczne jest w tym kontekście ustalenie w sposób jednoznaczny i adekwatny do uwarunkowań rynkowych poziomu opłat ponoszonych przez akceptanta w związku z przyjęciem transakcji kartowej. W naszej ocenie jest to kluczowe działanie, które ma szansę przyczynić się w dłuższym horyzoncie czasowym do przełamywania barier dla rozwoju obrotu bezgotówkowego w Polsce, w szczególności w kontekście sektora MSP. 

 

Zdaniem akceptantów, zadeklarowane przez organizacje płatnicze Visa i MasterCard obniżki są niewystarczające w stosunku do realnych potrzeb rynku oraz w relacji do tych, uzgodnionych w ramach prac specjalnego zespołu przy NBP („Program Redukcji Opłat Kartowych w Polsce”). Co więcej, przykład MasterCard pokazuje, że mamy również do czynienia z działaniami przeczącymi publicznym oświadczeniom. W ostatnim bowiem czasie organizacja podniosła wartość prowizji – w planach od 1 listopada br. – dla części swoich kart, które stanowią dziś ok. 10 proc. całego obrotu kartowego w Polsce.

 

Wśród innych postulatów FROB, warto również wspomnieć o rekomendacji, zgodnie z którą przedsiębiorcy powinni mieć możliwość udostępnienia konsumentom – jako pośrednio partycypującym w kosztach – informacji na temat tego, ile kosztuje obsługa posiadanych przez nich kart. To w ocenie akceptantów element szeroko pojętej edukacji, wpływającej na konsekwentne zwiększanie świadomości wszystkich uczestników rynku płatności. Inicjatywa wynika z potrzeby aktywnego włączania konsumentów w działania polegające na wywieraniu presji na banki i organizacje płatnicze, których polityka ogranicza rozwój obrotu bezgotówkowego. Skutkiem tego jest ograniczony rozwój sieci akceptacji kart – konsumenci nie zawsze mogą skorzystać z możliwości regulacji należności bezgotówkowo lub napotykają ograniczenia kwotowe dla tego typu transakcji.

 

Patronat na projektem badawczym dotyczącym kosztów obsługi kart i gotówki oraz preferowanych przez przedsiębiorców form rozliczeń objął Narodowy Bank Polski. Raport z badana zostanie zaprezentowany podczas I Ogólnopolskiego Kongresu Płatności Bezgotówkowych, który odbędzie się 22 listopada w hotelu Novotel Airport w Warszawie.

 

 

Reklamy

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj / Zmień )

Facebook photo

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj / Zmień )

Google+ photo

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj / Zmień )

Connecting to %s